Održana sjednica Savjeta za finansijsku stabilnost


12/06/2020

Danas je održana 50. sjednica Savjeta za finansijsku stabilnost, kojom je predsjedavao dr Radoje Žugić, guverner Centralne banke i predsjedavajući Savjeta. Sjednici su prisustvovali i ostali članovi Savjeta - Darko Radunović, ministar finansija i Uroš Andrijašević, predsjednik Savjeta Agencije za nadzor osiguranja. Po pozivu, sjednicama Savjeta prisustvuje Predrag Marković, direktor Fonda za zaštitu depozita.


Na današnjem sastanku razmatrani su uticaji pandemije koronavirusa na ekonomsku aktivnost, javne finansije i ukupnu finansijsku stabilnost u zemlji. Konstatovano je da će pandemija ostaviti ogromne posljedice na brojne svjetske ekonomije i da će se efekti svakako odraziti i na crnogorsku privredu. Usljed neizvjesnosti koja karakteriše razvoj situacije sa pandemijom, objektivno je nemoguće dati projekcije budućih ekonomskih kretanja, ali bi, prema ekonomskoj teoriji, oporavak nakon ovakvih kriza trebalo da traje kraće u odnosu na klasične ekonomske krize, pa je za očekivati da, ukoliko se pandemija okonča u 2020. godini, u 2021. godini bude ostvarena pozitivna stopa ekonomskog rasta u Crnoj Gori.


U nastavku sjednice, razmatrani su Izvještaj o radu Savjeta za finansijsku stabilnost za 2019. godinu i Informacija o stanju finansijske stabilnosti za prvi kvartal 2020. godine.


U godišnjem izvještaju o radu Savjeta istaknuto je da je finansijska stabilnost u 2019. bila unaprijeđena u odnosu na 2018. godinu. Finansijski sistem je bio stabilan tokom cijele prethodne godine, dok je nivo sistemskog rizika bio umjeren sa stabilnim smjerom kretanja. Rješavanjem pitanja ranjivih banaka smanjen je rizik bankarskog sektora i  očuvana stabilost finansijskog sistema. Takođe je nastavak ekonomskog rasta, iako manjeg intenziteta od rasta u prethodnoj godini, doprinio ublažavanju rizika na svim nivoima.


Razmatrajući Informaciju o stanju finansijske stabilnosti za prvi kvartal 2020. godine, Savjet je konstatovao da su ekonomski pokazatelji u prvom kvartalu ove godine ukazivali na nastavak pozitivnih kretanja iz prethodne godine. Zabilježen je povećan obim aktivnosti u sektorima industrijske proizvodnje, trgovine i građevinarstva, dok je sektor turizma, koji dominantno doprinosi bruto domaćem proizvodu (indirektno učešće od oko 25%), usljed posljedica pandemije koronavirusa u regionu i Evropi, već u prva tri mjeseca ove godine ostvario pad u odnosu na isti period 2019. godine, i u broju dolazaka turista (26,3% manje) i u broju noćenja (18,7% manje). Fiskalni indikatori su, u prvom kvartalu ove godine, zabilježili pozitivne trendove (ostvaren je rast izvornih prihoda budžeta i pad budžetskih rashoda u odnosu na planirane veličine). 


Bankarski sektor u prethodnoj godini karakterisali su visoka likvidnost, solventnost i, istorijski posmatrano, najniže učešće nekvalitetnih kredita u ukupnim kreditima. Zahvaljujući ovako dobrim parametrima sa kraja 2019, banke su uspjele da se odupru prvom talasu epidemije i očuvaju svoju likvidnu poziciju. Likvidna aktiva banaka je na kraju marta 2020. iznosila 955,4 milion eura i bila je manja u odnosu na isti mjesec 2019. godine za 0,7%. 


Na osnovu analize uticaja različitih faktora, Savjet je zaključio da je stabilnost finansijskog sistema na kraju prvog kvartala 2020. godine bila na nešto nižem nivou u odnosu na isti period 2019. godine, što zahtijeva povećani oprez u kreiranju i implementaciji svih mjera i politika u nadležnosti institucija koje predstavljaju članovi Savjeta.