CBCG dio treće faze EU programa za integraciju u Evropski sistem centralnih banaka
27/02/2026
Centralna banka Njemačke (Deutsche Bundesbank) i Evropska komisija pokrenule su treću fazu programa pod nazivom „Program za jačanje kapaciteta centralnih banaka na Zapadnom Balkanu“, s ciljem njihove integracije u Evropski sistem centralnih banaka.
Program finansira EU, a njegova svrha je pružanje dalje podrške centralnim bankama i agencijama za nadzor banaka u državama kandidatima i potencijalnim kandidatima iz regiona Zapadnog Balkana.
Program sprovodi Bundesbanka kao koordinator, u partnerstvu sa 19 nacionalnih centralnih banaka Evropskog sistema centralnih banaka (ESCB) i Evropskom centralnom bankom. Kroz program će se dodatno jačati institucionalni kapaciteti korisničkih institucija, unapređivati analitički okvir i instrumenti ekonomske politike, te prenositi najbolji evropski i međunarodni standardi u nacionalne prakse.
Pored Centralne banke Crne Gore, program obuhvata i Banku Albanije, Centralnu banku Bosne i Hercegovine, Agenciju za bankarstvo Federacije Bosne i Hercegovine, Agenciju za bankarstvo Republike Srpske, Centralnu banku Republike Kosovo, Narodnu banku Republike Sjeverne Makedonije i Narodnu banku Srbije. Evropska unija je za program opredijelila 3 miliona eura iz Instrumenta za pretpristupnu pomoć (IPA III).
Pokretanje programa je zvanično uprililčeno u Banci Italije, uz prisustvo zamjenice guvernera Chiare Scotti. Evropsku komisiju predstavljao je Giulio Venneri, zamjenik šefa jedinice za strategiju proširenja i koordinaciju u Generalnom direktoratu za proširenje i istočno susjedstvo,a Centralnu banku Crne Gore direktorica Direkcije za međunarodnu saradnju i evropske integracije Lidija Beratović.
Banka Njemačke je, u svojstvu lidera projekta, naglasila da program podržava pripreme centralnih banaka Zapadnog Balkana za integraciju u Evropski sistem centralnih banaka, ističući značaj postizanja održivih rezultata i izgradnje dugoročnih partnerskih odnosa.
Tokom narednih 36 mjeseci, Bundesbanka će, zajedno sa partnerskim centralnim bankama EU i uz doprinos ECB-a, organizovati intenzivan regionalni program obuka o ključnim pitanjima centralnog bankarstva i nadzora. Glavni tematski fokus biće na novim trendovima u centralnom bankarstvu i finansijskom nadzoru u oblastima sprečavanja pranja novca i finansiranja terorizma, sajber rizika, podacima i upravljanja podacima, digitalne transformacije, inovacija i vještačke inteligencije u centralnim bankama. Takođe će biti organizovani sastanci na visokom nivou o aktuelnim temama, poput nezavisnosti centralnih banaka i novih kretanja u platnim sistemima. Novi program će, pored regionalnih obuka, nastaviti da značajno podržava i sprovođenje konkretnih bilateralnih mjera.
U realizaciji programa, pored Centralne banke NJemačke kao koordinatora, učestvuju Narodna banka Belgije, Bugarska narodna banka, Banka Grčke, Banka Španije, Banka Francuske, Hrvatska narodna banka, Centralna banka Irske, Banka Italije, Banka Litvanije, Centralna banka Luksemburga, Mađarska narodna banka, Holandska centralna banka, Austrijska narodna banka, Narodna banka Poljske, Banka Portugala, Nacionalna banka Rumunije, Banka Slovenije, Narodna banka Slovačke i Centralna banka Švedske. Evropska centralna banka će takođe dati doprinos u sprovođenju projekta, kao važan partner u njegovoj uspješnoj realizaciji.